Een schonere straat, een schonere lucht: de slimme afvalcontainer regelt het

Nieuws 1 juli 2018

Man bij container

“Hallo, ik zit bijna vol. Kan iemand mij komen legen?” Tientallen Nederlandse gemeentes werken al met communicerende afvalcontainers. De laatste ontwikkeling: een navigatiesysteem dat de kortste route voor vuilnismannen uitstippelt.

Het begon allemaal in Groningen. Die gemeente introduceerde in 2001 ondergrondse afvalcontainers met elektronica die aangaf hoe vol ze zaten. Elke ochtend ‘belden’ de containers hun data via een mobiele telefoon door naar de gemeente. Destijds zeer vooruitstrevend, maar technisch is er inmiddels al veel meer mogelijk. Tim Blömer noemt die eerste gsm-oplossing dan ook een ‘houtje-touwtje-oplossing’. Hij is directeur van Mic-O-Data, het technologiebedrijf dat draadloze oplossingen biedt voor het op afstand uitlezen van sensoren.

Digitale sleutel
Tegenwoordig maken de sensoren van afvalcontainers gebruik van het Internet of Things om hun status door te geven. Ook werken ze met bewonerspasjes. Dat is een soort digitale sleutel die buurtbewoners toegang tot de container geeft. Pioniergemeente Groningen loopt ook anno 2018 nog steeds voorop. Daar zijn de vuilniswagens begin dit jaar namelijk uitgerust met een navigatiesysteem dat rechtstreeks in contact staat met de slimme afvalcontainers. Een algoritme berekent de meest efficiënte route langs de containers die geleegd moeten worden. Nog een verbetering: ook de sensoren worden steeds geavanceerder, benadrukt Blömer. “We kunnen nu vanaf een afstandje zien wat de dichtheid van het afval is. Soms lijkt een container wel vol, terwijl er nog genoeg ruimte is voor nieuw afval. Dat bespaart de gemeente dus weer een rit.”

Eigenwijze chauffeurs
Mooi, die technologische oplossingen. Maar hoe snel zijn vuilnismannen gewend aan deze nieuwe manier van inzamelen? “Dat kan wel een paar maanden duren”, weet Blömer. “Als je al jarenlang een vaste route rijdt en altijd op een vast adresje een bak koffie drinkt, is het best wennen als een navigatiesysteem je opeens gaat vertellen waar je naartoe moet. Dat zagen we ook bij een gemeente die dit jaar overstapte. In de beginperiode bleven sommige chauffeurs daar eigenwijs hun eigen route rijden”, lacht hij.

De 4 grootste voordelen van communicerende afvalcontainers
Het mooie aan een dergelijke IoT oplossing is dat mensen uiteindelijk profiteren van de voordelen ervan.

1. Een schonere straat
Vorig jaar vroeg het CBS aan Nederlanders welke vorm van buurtoverlast het eerst zou moeten worden aangepakt. Hardrijden en hondenpoep scoorden toen landelijk gezien de meeste punten. Zo niet in Amsterdam en Rotterdam. Daar stond ‘rommel op straat’ op de eerste plek. Slimme afvalcontainers kunnen op dat vlak al een groot verschil maken. “Ondertussen worden sensoren steeds goedkoper”, benadrukt Blömer. “En dat geldt ook voor het verzenden van data. Het zal dus niet lang meer duren voordat het interessant wordt om ook de stedelijke prullenbakken van sensoren te voorzien. Dan kunnen gemeentes ook die bronnen van zwerfafval aanpakken.”

2. Een schonere lucht
In Rotterdam ging in 2008 een elektrische vuilniswagen de weg op. De eerste in Nederland. En Groningen had vorig jaar de Europese primeur met een exemplaar dat op waterstof rijdt. Maar dat blijven nog vreemde eenden in de bijt. Het Nederlandse vuilniswagenpark draait namelijk nog grotendeels op fossiele brandstoffen. Slecht voor zowel het klimaat als de volksgezondheid. Maar in gemeentes met slimme afvalcontainers gaan vuilnismannen alleen nog maar op pad als dat echt nodig is. Die ophaaldiensten hebben daardoor een kleiner wagenpark nodig. Dat levert niet alleen een beperking van CO2 en uitlaatgassen op, maar ook een mooie kostenbesparing.

3. Mogelijkheid om recycling aan te moedigen
De overheid wil dat Nederlanders in 2020 ten minste 75 procent van hun huishoudelijk afval scheiden. Dat gaat natuurlijk niet vanzelf. Ze kunnen dus wel wat aanmoediging gebruiken. Dankzij de slimme afvalcontainers met bewonerspasjes is het nu al mogelijk om ze te belonen als ze recyclebaar materiaal in de daarvoor bestemde containers gooien. Dat dit nog niet massaal gebeurt, komt volgens Blömer omdat gemeentes nu nog bang zijn voor fraude. “Maar als de sensoren straks nog gevoeliger worden en we nog betere algoritmes ontwikkelen, kunnen we in de toekomst ongetwijfeld ook checken wat iemand in de container gooit.”

4. Proeftuin voor andere toepassingen
Het principe van de slimme afvalcontainer past Mic-O-Data inmiddels ook toe in andere branches. De bouwwereld bijvoorbeeld. Daar hebben ze betonwagens van Beamix van sensoren voorzien, zodat de betonmortel op precies het juiste moment op de bouwplaats arriveert. “Niet halen, maar brengen dus. Dat kan natuurlijk ook”, besluit Blömer.